از لینچ نوشتن جدن مشکل است ، فکر کنم در این ماه هفت الی هشت پست را برای لینچ کنار بگذارم که مطمینن برای خود من هم سورپرایز است .
لینچ در 20 ژانویه 1946 در شهر مونتانا به دنیا آمد . پدر او دونالد یک محقق علوم کشاورزی بود و مادرش سانی هم به شغل تدریس خصوصی زبان مشغول بود . لینچ جوان پس از پایان تحصیلاتش از دبیرستان در مدرسه هنرهای زیبای بوستون مشغول تحصیل شد . او در سال 1966 مورد توجه آکادمی هنر های زیبای پنسیلوانیا قرار گرفت و در آن جا مشغول به تحصیل شد وی در همین سال اولین فیلم کوتاه خود را با نام شش مرد مریض ساخت . لینچ در سال 1971 راهی لس آنجلس شهر سینما شد و شروع به ساخت اولین فیلم بلند خود کله پاک کن کرد . در ادامه به فیلم شناسی لینچ می پردازیم که خود گویای زندگی اوست .
لینچ در نظر سنجی مجله گاردین در سال 2003 به عنوان بزرگترین کارگردان زنده دنیا انتخاب شد ، همچنین در سال 2005 به عنوان جوان ترین کارگردانی انتخاب شد که شیر طلایی ونیز را برای یک عمر دستاورد هنری برده است .
فیلم شناسی لینچ
1) شش مرد مریض / کارگردان و انیماتور / 1967
لینچ این فیلم یک دقیقه ای انیمیشن را در در دومین سال تحصیل در در آکادمی هنر پنسیلوانیا و با بودجه 200 دلاری ساخت .
2) الفبا / کارگردان ، نویسنده ، انیماتور و طراحی صدا / 1968
این انیمیشن 4 دقیقه ای که به عنوان پایان نامه دانش جویی لینچ ساخته شد موفقیت هایی را برای لینچ جوان به ارمغان آورد
این کار را از اینجا می توانید ببینید . ( لینک از ویدیو های گوگل )
3) مادربزرگ /کارگردان ، انیماتور ، تهیه کننده و طراحی صدا / 1970
این فیلم 34 دقیقه ای داستان پسر خردسالی است که بذری کوچک را می کارد که تبدیل به مادر بزرگ خودش می شود.
Amputee (4 / کارگردان ، نویسنده ، بازیگر و تهیه کننده / 1974
داستان این فیلم 4 یا 5 دقیقه ای ( در دو ورژن ) در مورد تلاش زنی است که می خواهد به یک پرستار مرد ( خود دیوید لینچ ) نامه بنویسد .
این فیلم را می توانید از اینجا ببینید ( لینک یوتیوب )
5) کله پاک کن / کارگردان ، نویسنده ، جلوه های ویژه ، تهیه کننده و طراح صدا / 1976
یک داستان مالیخولیایی را جع به مردی که در یک موقعیت به شدت تیره و دهشتناک
قرار گرفته .
این فیلم 5 سال پس از ساخت به نمایش در آمد . لینچ هیچ گاه از چگونگی ساخت نوزاد ناقص الخلقه فیلم حرفی نزده است . این فیلم موفق ترین فیلم لینچ بوده است چون با هزینه 10000 دلار ساخته شد ولی هفت میلیون دلار فروخت .
لینچ در این فیلم علاوه بر کارگردانی ، مسوول جلوه های ویژه و ساخت موسیقی و طراح صحنه نیز بوده است .
کوبریک که از علاقه مندان این فیلم است آن را برای عوامل و بازیگران فیلم درخشش پخش کرد .
بار اولی که فیلم را دیدم در نیم ساعت ابتدایی بالا آوردم .
به این فیلم به طور جدا گانه خواهم پرداخت .
6) مرد فیل نما / کارگردان ، نویسنده و طراحی صدا / 1980
موجود کریه الشکلی که معروف است به مرد فیل نما در استعمار مردی خبیث قرار گرفته ولی یک دکتر محقق با دیدن او به فکر انجام آزمایشاتی روی او می افتد زندگی مرد فیل نما دچار تغییرات زیادی می شود .
این فیلم نامزد هشت جایزه اسکار شد که هیچ کدام را نبرد و می توان به عنوان یکی از ناکامان بزرگ اسکار از آن نام برد ( کاش هیچ گاه لینچ این جایزه لعنتی را نبرد مثل ارسن ولز/ همین جا حدس می زنم در دهه هفتاد عمرش جایزه یک عمر دستاورد هنری را می برد / لعنت به همشون )
7) دیون / کارگردان و بازیگر / 1984
فیلم از روی رمان معروف Dune نوشته Frank Herbert ساخته شده است که داستانی است علمی – تخیلی که در فضای کهکشانی و ماورای زمینی می گذرد .
این فیلم به گمان بنده و خیلی از منتقدان ضعیف ترین کار لینچ محسوب می شود . فیلمی که شاید می توانست به یک ادیسه فضایی کوبریک تبدیل شود ولی پتانسیل هایش هرز می رود . چندی بعد از ساخت این فیلم لینچ خواهان حذف نامش به عنوان کارگردان از تیتراژ فیلم شد .
این فیلم یک شکست تجاری بزرگ برای لینچ بود فیلمی که هزینه آن 45 میلیون دلار بود ولی تنها 27 میلیون فروخت .
8) مخمل آبی / کارگردان و نویسنده / 1984
داستان پسر جوانی است که در راه بیمارستانی که پدرش در آن بستری است گوش بریده ای را پیدا می کند وی به طور اتفاقی به دختری دل می بندد و باز هم به طور اتفاقی درگیر سوء استفاده های یک مرد شرور از یک زن خواننده می گردد .
لینچ در این فیلم آغازگر راهی است که بعدها با دوفیلم متاخر خود بزرگراه گمشده و بلوار مالهالند ادامه می یابد . نشان دادن خشونت جنسی علیه زنان و دستمایه قرار دادن آن برای بسط داستان و همچنین اویلین نشانه های ظهور مردان عجیب غریب در فیلم های لینچ .
9) کابوی و مرد فرانسوی / کارگردان و نویسنده / 1988
فیلم 26 دقیقه ای لینچ که به سفارش تلویزیون فرانسه ساخته شد . این فیلم قسمتی از مجموعه The French as seen by... است .
10 ) توئین پیکس ( نسخه تلویزیونی ) / کارگردان و بازنویسی فیلمنامه / 1989
یک سریال تلویزیونی موفق که شاید در مورد آن بتوان گفت یک سریال کالت در صنعت تلویزیون آمریکا است .
11)قلبن وحشی / کارگردان / 1990
این فیلم از روی رمان پرفروش بری گیفورد ساخته شد که نیکلاس کیج و لورا درن در آن به ایفای نقش پرداخته اند .
برنده نخل طلای کن به ریاست برناردو برتولوچی
12) سمفونی صنعتی / کارگردان / 1990
وقتی لینچ در آکادمی هنر پنسیلوانیا مشغول تحصیل بود موسیقی هایی ضبط کرد با نام سمفونی های صنعتی وی سال ها بعد به کمک آنجلو بادالامنتی ( angelo badalamenty ) به عنوان آهنگ ساز و جولی کروز به عنوان خواننده ترک هایی را روی فیلم های ساخته شده خود نهاد که در نهایت این مجموعه پدید آمد .
13) American chronicles / کارگردان / 1990
یک مستند تلویزیونی 13 قسمتی در مورد تاریخ آمریکا به همراه مارک فراست (mark (frast
14) توئین پیکس ؛ قدم زدن روی آتش / کارگردان و طراح صدا / 1992
زنی به نام لورا پالمر کشته شده است و پلیس ها به دنبال قاتلش هستند ، پلیس ها در این جریان یکی یکی از داستان محو می شوند و داستان پیوند می خورد به زندگی لورا پالمر که معتاد و فاحشه است و همیشه دارای توهماتی ( شاید هم واقعیت ) راجع به شخصی است که دنبال اوست . در این فیلم لورا گاهی خانواده دارد و گاهی هم ندارد . پدر مرموز لورا از آن دست شخصیت های خاص دنیای لینچ است .
این فیلم لینچ برای کسانی که سریال بسیار موفق توئین پیکس را دیده بودند هیچ جذابیت خاصی نداشت . داستان بسیار پر از بال و برگ سریال نمی توانست در زمان محدود سینما مورد توجه قرار بگیرد ، با اینکه این فیلم جزء کارهای نه چندان مطرح لینچ است ولی شاخصه های سینمای لینچ به خوبی در آن نمایان است .
15) روی هوا ( برنامه تلویزیونی ) / کارگردان / 1992
به همراه مارک فراست ( mark frast )
16) اتاق هتل (مینی سریال ) / کارگردان / 1993
این مینی سریال در سه اپیزود ساخته شد که کارگردان دو اپیزود آن به نام های trick و blackout به عهده لینچ بوده . کارگردان اپیزود دیگر آن بری گیفورد ( berry Gifford) بوده است .
17) بزرگراه گمشده / کارگردان ، نویسنده و طراح صدا / 1996
فرد نوازنده ساکسیفون فیلم های ویدیویی را دریافت می کند که تصاویری است از خانه او . فرد روز دیگر به همراه همسر زیبا و مرموزش به یک میهمانی می روند فرد در آن مهمانی با فرد مرموزی آشنا می شود که انگار قدرت پیشگویی و سحر دارد . روز بعد همسر فرد کشته می شود و فرد به اعدام محکوم می شود ، فرد در زندان تبدیل به جوان شاگرد مکانیکی به نام پیت می شود و ... ( شاید هم برعکس ، شاید هم هیچ کدام ، وای چه سخت است تعریف داستان های لینج )
در پست های بعدی به طور مفصل به برداشتهای فلسفی و روانکاوانه ای که از این فیلم شده است خواهم پرداخت .
به این فیلم به طور جدا گانه خواهم پرداخت .
18) Premonitions Following an Evil Deed / کارگردان / 1996
یک فیلم کوتاه 52 ثانیه ای برای مجموعه ای که در بزرگداشت برادران لومیر ساخته شد .
19) داستان سرراست / کارگردان و طراحی صدا / 1999
داستان پیرمردی است که با تراکتور خود برای دیدن برادر خود در سوی دیگر آمریکا سفر می کند .
لینچ این فیلم را به سفارش والت دیزنی ساخت و جالب است بر خلاف فیلم های دیگر لینچ درجه نمایش U دارد . در داستان سر راست اصلن با دنیای دیگر فیلم های لینچ روبرو نمی شویم و هضم این قضیه که این فیلم برای لینچ است خیلی سخت است .
20) بلوار مالهالند / کارگردان / 1999
زن مو مشکی به نام ریتا ( بعدن نام او را می فهمیم ) بعد از یک تصادف وحشتناک به شهر هالیوود می گریزد و در خانه ای خالی پناه می گیرد . زن مو بلوندی به نام بتی برای تست بازیگری به همان خانه در هالیوود که متعلق به عمه اش است وارد می شود وزن مو مشکی را می بیند ، زن مو مشکی که حافظه بلند مدتش را از دست داده است به کمک بتی در پی هویت واقعی خویش است . فرد مرموزی به نام کابوی وارد ماجرا می شود . در ادامه داستان سرنخی از هویت زن مومشکی در خانه شخصی به نام دایان ( که گمان می برند خود زن مو مشکی باشد ) پیدا می شود که ناگهان در ادامه داستان بتی تبدیل به دایان می شود و ...
بلوار مالهالند نسبت به بزرگراه گمشده قابل فهم تر است و قابلیت این را دارد که آن را به یک داستان نه چندان خطی تبدیل کرد که این کار با استفاده از رمز گشایی ها و گمانه زنی هایی راجع به صحنه های فیلم امکان پذیر است که به احتمال قوی کسانی که دی وی دی با زیر نویس فارسی این کار را دیده باشند مطمینن این کد گشایی از کار لینچ را در آن جا دیده اند ، دوستان با یک سرچ ساده می توانند به انبوهی از همان مطلب کپی شده روی وب ها دست یابند .
برنده بهترین کارگردانی از جشنواره کن به طور مشترک با برادران کوئن
21) خرگوش ها / کارگردان و نویسنده / 2002
هشت اپیزود ویدیویی کوتاه که در زمان 50 دقیقه ساخته شده ، نامی واتس یکی از بازیگران این فیلم کوتاه است . بخش هایی از این فیلم در امپراطوری درون مرزی به کار رفته است . این فیلم پخش اینترنتی دارد که می توانید در اینجا آن را مشاهده نمایید .
22) سرزمین گنگ / کارگردان و نویسنده /
2002
مجموعه ای از هشت اپیزود کوتاه از انیمیشن هایی ابتدایی با صدا پیشگی خود دیوید لینچ . نام این 8 اپیزود این ها است : همسایه ، treadmill ، دکتر ، دیدار هایی با یک دوست ، فرو ببر ، دندان هایم پیشتازند، عمو باب و مورچه ها .
این انیمیشن در فضایی خشن و مالیخولیایی می گذرد .
اپیزود اول را در اینجا می توانید ببینید و اپیزود دوم را اینجا
این هم لینک برای دیدن در ویدیو های گوگل
23) اتاق تاریک /کارگردان و نویسنده /2002
فیلم کوتاهی که نمایش آن تنها در سایت لینچ انجام می پذیرد . با بازی کرینا وینسنت ( cerina Vincent ) و جردن لاد (Jordan lodd )
24) امپراطوری درون مرزی / کارگردان ونویسنده / 2006
...............................................................................
25) لینچ در کارنامه خود تعدادی تیزر تبلیغاتی هم دارد که سه نمونه از آن ها به شدت به فضای فیلم های تیره و تار لینچ نزدیکند .یکی از آن ها که تبلیغ عطر OPIUM است می توانید ببینید کنید. یکی دیگر از تبلیغ های ساخته شده توسط او تبلیغ سیگار PARISIENEکه به طور یقین تبلیغ خاصی است ، از اینجا ببینید .
لینک دانلود ها در یوتیوب است وبرای دیدن آن ها نیازمند به پلیر خاص پخش ویدیوهای اشتراکی (FLV) دارید .